Op 11 juni 2026 kwam de redactie van Examens bijeen om de voortgang van het tijdschrift, de nieuwsbrief en de voorbereiding van komende nummers te bespreken. Naast de bespreking van ingezonden bijdragen stond deze vergadering ook in het teken van samenwerking, kennisdeling en nieuwe technologische ontwikkelingen.

Als lid van de NVE heeft u gratis toegang tot de nieuwste editie en archief van EXAMENS op www.e-xamens.nl. Om toegang te blijven houden dien je je persoonlijk aan te melden via https://e-xamens.nl/register . Vink aan dat u NVE-lid. 

De Onderwijsraad roept op tot een cultuuromslag in het basis- en voortgezet onderwijs. In het rapport Kijk anders naar toetsing stelt de raad dat toetsen in het onderwijs vaak meerdere doelen tegelijk dienen, zoals het ondersteunen van leren, het nemen van beslissingen over leerlingen en het monitoren van onderwijskwaliteit. Volgens de raad leidt dit tot een te grote nadruk op toetsresultaten en toetsdruk. De raad pleit voor een betere balans tussen de verschillende functies van toetsing en wil dat het leerproces van leerlingen meer centraal komt te staan. Daarnaast adviseert de raad om te komen tot één landelijke doorstroomtoets voor groep 8. Lees het artikel: Minder toetsen, meer aandacht voor kind: Onderwijsraad wil cultuuromslag op scholen (NOS) 

In een opiniestuk in NRC stelt neurowetenschapper Ingrid Nieuwenhuis dat de huidige toetscultuur onvoldoende zicht geeft op wat leerlingen daadwerkelijk en duurzaam hebben geleerd. Volgens haar meten veel toetsen vooral wat leerlingen op korte termijn kunnen reproduceren, terwijl die kennis vaak snel weer verdwijnt. Nieuwenhuis pleit voor meer aandacht voor formatieve evaluatie en voor toetsvormen die bijdragen aan betekenisvol en duurzaam leren. Daarmee raakt zij aan een discussie die al langer speelt binnen het toets- en examenveld: hoe zorgen we ervoor dat toetsing niet alleen meet wat leerlingen weten, maar ook het leren ondersteunt? Lees het artikel: Stampen voor toetsen is leren om te vergeten (NRC, 7 mei 2026) 

De examenperiode leidde dit jaar tot ruim 335.000 klachten bij het LAKS. Volgens het LAKS sluit de huidige examenpraktijk onvoldoende aan bij de behoeften van leerlingen en is een andere toetscultuur nodig. Tegenover deze oproep staan geluiden van docenten en opiniemakers die juist benadrukken dat omgaan met spanning en uitdagingen onderdeel is van leren. Ook de hoofdredactie van De Telegraaf mengde zich in het debat en pleitte ervoor om niet de examens aan te passen, maar de weerbaarheid van jongeren te versterken. De discussie raakt aan een fundamentele vraag: hoe vinden we een evenwicht tussen toetskwaliteit, prestatiedruk, welzijn en het voorbereiden van leerlingen op toekomstige uitdagingen? Lees de artikelen: 

• Docenten vrezen 'kwetsbare wezentjes’ door geklaag over examenstress (De Telegraaf)
• Pas eindexamens niet aan, maar werk aan weerbaarheid jongeren (De Telegraaf)

Vertegenwoordigers van het vmbo en praktijkonderwijs uiten zorgen over de gevolgen van het beleid rond kansrijk adviseren en de doorstroomtoets. Doordat leerlingen vaker een hoger schooladvies krijgen, daalt de instroom in vmbo- en praktijkscholen. Volgens de betrokken scholen heeft dit gevolgen voor de organisatie van het onderwijs en de toekomstbestendigheid van deze schooltypen. Tegelijkertijd is het doel van kansrijk adviseren juist om onderadvisering tegen te gaan en leerlingen meer mogelijkheden te bieden om hun potentieel te benutten. De discussie laat zien hoe complex de afweging is tussen kansengelijkheid, passend onderwijs en een realistische inschatting van onderwijsbehoeften. Lees het artikel: Te hoog schooladvies brengt vmbo en praktijkonderwijs in de knel (Nationale Onderwijsgids) 

Minister Thierry Aartsen heeft alarm geslagen over nieuwe signalen van fraude bij inburgeringsexamens. Naast eerdere gevallen waarbij exameninformatie via WhatsApp werd gedeeld, zijn nu ook omschrijvingen van examenopgaven aangetroffen in een besloten Facebookgroep. Daarnaast zijn bij controles in het buitenland meerdere vervalste inburgeringsdiploma's ontdekt. De minister noemt de situatie "volstrekt onacceptabel" en benadrukt dat fraude de integriteit van het toelatingsstelsel ondermijnt. Voor professionals in toetsing en examinering vormt deze ontwikkeling een actuele herinnering aan het belang van examenintegriteit, veilige examenprocessen en voortdurende kwaliteitsborging. Lees het artikel: Minister slaat alarm over nieuwe signalen van fraude bij inburgeringsexamens: ‘Volstrekt onacceptabel’ (De Telegraaf) 

Steeds meer scholen zetten tijdens examenperiodes externe surveillanten in. Uit onderzoek van NU.nl onder 173 middelbare scholen blijkt dat bijna tweederde van de scholen gebruikmaakt van extern personeel voor surveillancetaken tijdens de eindexamens. Scholen noemen onder meer personeelstekorten, werkdrukvermindering en de toenemende behoefte aan extra begeleiding van leerlingen als redenen voor deze keuze. De ontwikkeling roept vragen op over de organisatie van examens. Welke kennis en vaardigheden zijn nodig voor goed toezicht? En hoe zorg je ervoor dat examenprocessen betrouwbaar en zorgvuldig blijven verlopen, terwijl de druk op personeel toeneemt? Lees het artikel: Personeelstekort dwingt scholen tot inzet externe examensurveillanten (Nationale Onderwijsgids) 

In deze editie staat Handreiking 1: Toetsing en examinering in het tijdperk van AI centraal. Deze handreiking, ontwikkeld binnen Npuls, biedt onderwijsprofessionals ondersteuning bij het omgaan met de impact van generatieve AI op toetsing en examinering.