Op papier leek alles op orde. Er was een schoolveiligheidsplan, een gedragscode, een incidentenprotocol en een duidelijke overlegstructuur. Toch luidde het advies na afloop van de audit: het certificaat Veilige School nog niet toekennen. Waarom? Omdat medewerkers in vergelijkbare omstandigheden verschillend handelen, signalen niet altijd worden vastgelegd en de uitvoering te afhankelijk is van enkele sleutelpersonen.

In 2018 hakte het bestuur van een vmbo school in Rotterdam-West de knoop door. De school werd in zijn voortbestaan bedreigd en moet met een ander onderwijsconcept nieuw leven worden ingeblazen. Het traditionele onderwijssysteem werkte al jaren niet meer voor de superdiverse doelgroep leerlingen. In de jaren die volgden is door een kleine denktank van mensen uit de school het ‘Designconcept’ neergezet. 

In september 2025 publiceerde SLO de definitieve conceptkerndoelen digitale geletterdheid. Deze kerndoelen zijn uiterst relevant, maar ook veelomvattend. De inspectie raadt scholen daarom aan om al nu kritisch te reflecteren op hun curriculum en passende onderwijs- en docentprofessionalisering te organiseren. Vanaf augustus 2027 zal de inspectie stimulerend toezien op de invulling van deze kerndoelen en vanaf 2031 wordt het toezicht handhavend. Hoe wordt digitale geletterdheid ingevuld bij een scholengroep? En sluit dit aan bij de landelijke eisen? 

Het onderwijs van vandaag en morgen 
Versterk je leiderschap op een manier die direct aansluit op jouw onderwijspraktijk. Bij stichting NSO-CNA leggen wij de focus op praktijkgerichte theorie voor en door onderwijsprofessionals. Bekijk het volledige aanbod op onze website. Liever advies op maat? Mail naar info@nso-cna.nl of bel 020 - 568 20 30. 

Gezondheid!

Willem de Vos

Wel eens een krant of een tijdschrift cadeau gekregen van jouw geboortedag? Gaaf toch, te zien wat er precies op die dag speelde in de wereld? Ik kreeg het niet cadeau, de kringloopwinkel vroeg er € 0,10 voor (de oorspronkelijke prijs was 35 guldencent). Maar toen was ik dan ook de trotse eigenaar van een origineel exemplaar van ‘Christelijk Nationaal Tijdschrift De Spiegel’, verschenen op mijn geboortedag, diep in de vorige eeuw. Dat blad lazen wij vroeger thuis. Tussen de reclames van Desso-tapijt, Fresh-up aftershave, Phoenix-fietsen, Solex en Silvikrin haircream stond een advertentie voor het vak van leraar: ‘Achter elk geslaagd mens staat een leermeester’ en de oproep om de kosteloze brochure van het Ministerie van O, K & W aan te vragen. Want ‘De les van het leven begint in gezin én op school en het zijn, naast de ouders vooral de ONDERWIJZER en de LERAAR die haar geven.’ 

Geen pelgrims meer in Finland

Roger Standaert

In 2000, net voor de eerste afname van de PISA-toetsen, kreeg ik via een gulle overheid de gelegenheid een studiereis te maken naar Finland. Gedurende twee weken kon ik heel wat informatie vergaren over het Finse onderwijs. Een recent biografisch essay van de bekende Finse onderwijskundige Pasi Sahlberg zette mij aan om mijn notities van die studiereis nog eens op te diepen. Mijn conclusies waren niet echt positief in 2000. Op didactisch vlak hadden we niets te leren van de Finnen, dacht ik toen. Groot was mijn verbazing na de bekendmaking van de PISA resultaten in 2001. 

Kennis als ongemakkelijk bezit

Marc Vermeulen

In een ‘ideale’ wereld zou het leven simpel zijn: met meer kennis (en inzicht) in een bepaald verschijnsel wordt het beter hanteerbaar, en kun je als professional adequater handelen. Maar gelukkig is die wereld er niet in het onderwijs: het zou een mechanistisch, voorspelbaar en vooral ook saai leven zijn in de scholen. Volgens filosofe Hannah Ahrendt (1973) maakt de onvoorspelbaarheid van ons bestaan juist het leven aantrekkelijk. Iedere keer moeten we ons verhouden tot de situatie van het nieuwe unieke moment. Het zijn de totalitaire regimes die de onvoorspelbaarheid proberen te reduceren of gelijk te schakelen.

Over gesprekskaarten en de dialoog

Emmeken van der Heijden

1 september 2008 was mijn eerste dag als leidinggevende. Bij binnenkomst vond ik naast mijn telefoon een lijstje met vragen. Het waren de vragen die ik moest stellen, mocht een medewerker zich ziekmelden. Vragen die niet alleen gingen over de wettelijke regelgeving, maar ook over hoe het met de medewerker zelf ging. Ik was verbaasd. Is er voor een normale vraag naar het welzijn van de medewerker een herinneringskaartje nodig? Wisten we niet meer welke vragen we elkaar moesten stellen? Veel leiderschapscursussen en -trainingen verder, ben ik nog niet helemaal gerustgesteld. 

De jaarlijkse NCO-rapportages komen er weer aan! 
In het najaar komen de nieuwe NCO-rapportages weer beschikbaar in het downloadportaal. Inloggen gaat veilig en vertrouwd met eHerkenning. Ga naar mijn.nationaalcohortonderzoek.nl log in met eHerkenning en download de nieuwste rapportages voor uw bestuur. 

Bea Ros, Eddie Denessen, Helma Oolbekkink-Marchand & Anje Ros (2026). Samen sterk onderwijs. De kracht van het collectief. Telos Uitgevers.

‘Samen sterk onderwijs’ beschrijft inzichten uit onderzoek hoe het collectief leren en het ontwikkelen van professioneel vermogen in teamverband versterkt kunnen worden. De auteurs selecteerden achttien toonaangevende publicaties uit internationale vakbladen over het versterken van de kracht van het collectief en samenwerken aan goed onderwijs. Ieder hoofdstuk heeft dezelfde opbouw; na een korte introductie worden de belangrijkste inzichten op een specifiek thema samengevat. Daarna volgen mogelijke implicaties voor het onderwijs en praktijkvoorbeelden. 

Voor slechts € 3,55 per maand ben je al lid.

DNMonline is een onafhankelijk online platform inzake leiderschap in het funderend onderwijs. Met 8x per jaar nieuwe content, toegang tot een uitgebreid archief.